Moment, w którym rodzice zaczynają zastanawiać się nad diagnozą swojego dziecka, często wiąże się z wieloma emocjami. Z jednej strony pojawia się niepokój i mnóstwo pytań, z drugiej – nadzieja, że uda się znaleźć odpowiedzi i zrozumieć potrzeby dziecka.
Jednym z pierwszych pytań, jakie słyszymy podczas rozmów telefonicznych, jest:
„Gdzie najlepiej wykonać diagnozę autyzmu?”
Mieszkańcy Iławy, Susza, Lubawy czy Ostródy mają dziś do wyboru wiele miejsc oferujących diagnozę. Warto jednak pamiętać, że nie każda diagnoza wygląda tak samo. Różnić się może zarówno jej przebieg, jak i zakres, doświadczenie specjalistów oraz wsparcie, jakie rodzina otrzymuje po jej zakończeniu.
Na co zwrócić uwagę, wybierając miejsce diagnozy?
Dla większości rodziców diagnoza autyzmu jest pierwszym takim doświadczeniem. Trudno więc wiedzieć, czym kierować się przy wyborze odpowiedniej placówki.
Warto zwrócić uwagę przede wszystkim na doświadczenie specjalistów oraz sposób prowadzenia diagnozy. Dobrze przeprowadzona diagnoza nie polega na wykonaniu jednego testu czy krótkiej obserwacji dziecka. Jest procesem, którego celem jest jak najlepsze poznanie sposobu funkcjonowania dziecka, zrozumienie jego mocnych stron, trudności oraz potrzeb.
Równie ważne jest to, czy po zakończeniu diagnozy rodzice otrzymają nie tylko opinię, ale również szczegółowe omówienie wyników oraz konkretne wskazówki dotyczące dalszego postępowania.
Jak wygląda diagnoza w Fundacji BluePoint?
W Fundacji BluePoint od blisko 18 lat wspieramy dzieci z trudnościami rozwojowymi oraz ich rodziny. Zdobyte doświadczenie pokazuje nam, że dobra diagnoza nie powinna odpowiadać wyłącznie na pytanie, czy dziecko spełnia kryteria danego rozpoznania. Powinna przede wszystkim pomóc zrozumieć dziecko i wskazać najlepszą drogę dalszego wsparcia.
Proces diagnostyczny rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu z rodzicami. To właśnie oni najlepiej znają swoje dziecko i mogą opowiedzieć o jego rozwoju, codziennym funkcjonowaniu oraz trudnościach, które skłoniły ich do zgłoszenia się na konsultację.
Kolejnym etapem jest obserwacja dziecka oraz – w zależności od potrzeb – przeprowadzenie odpowiednich badań psychologicznych. W naszej pracy korzystamy ze standaryzowanych narzędzi diagnostycznych, dobieranych indywidualnie do wieku i możliwości dziecka.
Jeżeli istnieją wskazania, wykonujemy również badanie ADOS-2, które stanowi dodatkowy element procesu diagnostycznego. Nie jest ono jednak wykonywane rutynowo u każdego dziecka. Decyzję o jego przeprowadzeniu podejmujemy na podstawie przebiegu całej diagnozy.
W zależności od potrzeb możliwe jest także rozszerzenie procesu o diagnozę logopedyczną lub diagnozę integracji sensorycznej.
Najczęściej diagnozujemy najmłodsze dzieci
Do Fundacji BluePoint najczęściej trafiają rodzice dzieci, u których pojawiły się pierwsze niepokojące sygnały rozwojowe.
Najczęstszym powodem zgłoszenia jest opóźniony rozwój mowy. Rodzice zwracają również uwagę na trudności w komunikacji, ograniczony kontakt z rówieśnikami, brak reakcji na imię, nietypową zabawę czy powtarzalne zachowania.
Im wcześniej uda się zrozumieć przyczynę tych trudności, tym szybciej można zaplanować odpowiednie wsparcie. Dlatego nie warto odkładać konsultacji tylko dlatego, że ktoś powiedział: „Jeszcze ma czas” albo „Z tego wyrośnie”.
Diagnoza to nie tylko opinia
Jednym z najważniejszych momentów całego procesu jest spotkanie podsumowujące.
Wspólnie omawiamy przygotowaną opinię, wyjaśniamy jej najważniejsze elementy i odpowiadamy na pytania rodziców. Rozmawiamy również o możliwościach dalszego wsparcia oraz zalecanych formach terapii.
Naszym celem jest to, aby rodzice nie wychodzili z gotowym dokumentem, ale przede wszystkim z poczuciem, że wiedzą, co robić dalej.
Czy diagnoza zawsze kończy się rozpoznaniem autyzmu?
Nie.
To bardzo ważna informacja.
Celem diagnozy nie jest potwierdzenie autyzmu za wszelką cenę. Jej zadaniem jest rzetelna ocena rozwoju dziecka oraz wyjaśnienie przyczyn obserwowanych trudności.
Czasami diagnoza prowadzi do rozpoznania zaburzeń ze spektrum autyzmu. W innych przypadkach wskazuje na opóźnienie rozwoju, trudności językowe, zaburzenia integracji sensorycznej lub potrzebę dalszej diagnostyki medycznej.
Najważniejsze jest to, aby rodzice otrzymali odpowiedzi oparte na wiedzy i doświadczeniu specjalistów.
Jak umówić dziecko na diagnozę?
Jeżeli mieszkasz w Iławie, Suszu, Lubawie, Ostródzie lub okolicach i zastanawiasz się, czy rozwój Twojego dziecka przebiega prawidłowo, możesz rozpocząć od rozmowy telefonicznej.
Podczas pierwszego kontaktu odpowiemy na najważniejsze pytania i wspólnie zastanowimy się, czy najlepszym rozwiązaniem będzie konsultacja psychologiczna, rozpoczęcie procesu diagnostycznego czy inna forma wsparcia.
Warto również śledzić informacje publikowane przez Fundację BluePoint. Regularnie realizujemy projekty, dzięki którym rodziny mogą skorzystać z bezpłatnych diagnoz finansowanych ze środków zewnętrznych.
Nie warto zostawać z wątpliwościami
Każdy rodzic najlepiej zna swoje dziecko.
Jeżeli coś w jego rozwoju budzi Twój niepokój, warto zaufać swojej intuicji i skonsultować się ze specjalistą. Konsultacja nie oznacza, że dziecko otrzyma diagnozę autyzmu. Jest natomiast szansą na lepsze zrozumienie jego potrzeb i – jeśli będzie to konieczne – rozpoczęcie odpowiednio dobranego wsparcia.
Dobra diagnoza nie polega na przypięciu etykiety. Dobra diagnoza pomaga zrozumieć dziecko i pokazuje rodzicom, jak najlepiej wspierać jego rozwój.
Najczęściej zadawane pytania
Czy do diagnozy potrzebne jest skierowanie?
Nie, na diagnozę można zgłosić się z własnej inicjatywy.
Czy każde dziecko ma wykonywane badanie ADOS-2?
Nie. O potrzebie wykonania ADOS-2 decyduje specjalista na podstawie przebiegu diagnozy.
Co otrzymam po zakończeniu diagnozy?
Rodzice otrzymują opinię psychologiczną, szczegółowe omówienie wyników oraz indywidualne zalecenia dotyczące dalszego postępowania.
Czy Fundacja BluePoint organizuje bezpłatne diagnozy?
Tak. Gdy realizujemy projekty finansowane ze środków zewnętrznych, informujemy o możliwości skorzystania z bezpłatnych diagnoz na naszej stronie internetowej i w mediach społecznościowych.
